“Kjo mund të jetë hera e fundit që dëgjoni zërin tim”/ Mesazhi i të riut kurd, organizatat ndërkombëtare ngrenë alarmin: Valë e re ekzekutimesh politike në Iran
Një valë e re ekzekutimesh politike po trondit Iranin, ndërsa organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut paralajmërojnë për një përshkallëzim të represionit shtetëror pas protestave dhe tensioneve të fundit në vend. Mes dëshmive më tronditëse është ajo e Mehrab Abdollahzadeh, një i ri kurd i dënuar me vdekje, i cili para ekzekutimit dërgoi një mesazh zanor nga burgu.
“Ju po e dëgjoni zërin tim nga Burgu Qendror i Oromiyeh dhe kjo mund të jetë hera e fundit që e dëgjoni”, thotë ai në regjistrimin e publikuar nga Kurdistan Human Rights Network. Me një zë të qetë, por të rënduar nga frika dhe lodhja, 29-vjeçari deklaron se ishte i pafajshëm dhe se rrëfimet kundër tij ishin marrë nën torturë dhe kërcënime.
Mehrab Abdollahzadeh ishte arrestuar në vitin 2022 gjatë protestave masive që shpërthyen në Iran pas vdekjes së Mahsa Amini, një vajzë e re e ndaluar nga policia morale për mënyrën e mbajtjes së shamisë. Autoritetet iraniane e akuzuan atë për përfshirje në vrasjen e një anëtari të forcës paramilitare Basij. Pas më shumë se tre vitesh në pritje të ekzekutimit, ai u var këtë muaj.
Sipas raportimeve të BBC dhe organizatave ndërkombëtare, ekzekutimet politike në Iran janë rritur ndjeshëm muajt e fundit. Amnesty International deklaron se gjatë këtij viti janë ekzekutuar dhjetëra persona për akuza që lidhen me sigurinë kombëtare, spiunazhin ose pjesëmarrjen në protesta antiqeveritare.
Zyra e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut ka ngritur alarmin se dënimi me vdekje po përdoret gjithnjë e më shumë si instrument për të heshtur kundërshtarët politikë dhe për të frikësuar popullsinë. Aktivistët pretendojnë se shumë prej të dënuarve janë gjykuar pa transparencë, pa akses të plotë në mbrojtje ligjore dhe shpesh mbi bazën e rrëfimeve të marra nën presion.
Ndër rastet që kanë shkaktuar reagime të forta është edhe ai i Erfan Shakourzadeh, një student 29-vjeçar i inxhinierisë hapësinore. Autoritetet iraniane e akuzuan për ndarjen e informacioneve sekrete me shërbimet inteligjente të Izraelit dhe SHBA-ve. Megjithatë, organizata norvegjeze Hengaw publikoi një letër që pretendohet se është shkruar prej tij para vdekjes, ku ai deklaronte se ishte detyruar të pranonte akuza të rreme pas muajsh izolimi dhe torturash.
Sipas organizatave të të drejtave të njeriut, autoritetet iraniane po përdorin gjithnjë e më shpesh akuzën “moharabeh” – ose “luftë kundër Zotit” – ndaj protestuesve dhe kritikëve të regjimit. Kjo akuzë, e parashikuar në ligjin islamik iranian, mund të çojë në dënim me vdekje dhe shpesh përdoret në çështje politike ose të sigurisë kombëtare.
Aktivistët theksojnë se pakicat etnike, veçanërisht kurdët, po preken në mënyrë disproporcionale nga këto ekzekutime. Sipas tyre, shteti iranian po përpiqet të rikthejë kontrollin dhe të tregojë forcë në një moment kur përballet me krizë të brendshme, pakënaqësi sociale dhe tensione ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, autoritetet iraniane i kanë mbrojtur dënimet, duke deklaruar se personat e ekzekutuar kanë kryer krime të rënda kundër sigurisë së shtetit. Kreu i sistemit gjyqësor iranian, Gholamhossein Mohseni Ejei, ka deklaruar se gjykatat iraniane nuk do të ndikohen nga kritikat ndërkombëtare.
Megjithatë, organizatat ndërkombëtare paralajmërojnë se ritmi i ekzekutimeve po rritet me shpejtësi alarmante. Sipas të dhënave të Amnesty International, Irani realizoi mbi 2 mijë ekzekutime vitin e kaluar, shifra më e lartë në dekada dhe ekziston frika se ky numër mund të jetë edhe më i madh këtë vit.
Mesazhi i fundit i Mehrab Abdollahzadeh mbetet një nga dëshmitë më të forta të frikës që mbizotëron në korridoret e burgjeve iraniane.
“Një i dënuar me vdekje mendon çdo natë dhe çdo ditë se në çdo moment mund ta marrin për ta ekzekutuar”, dëgjohet ai në regjistrimin e fundit. “Njeriu gjen pak qetësi vetëm pas mesnate, kur përpiqet të flejë për disa orë mes ankthit dhe pritjes”. /rtsh/