Sa gjatë mund ta vazhdojë Irani luftën?

Të gjendur në një konflikti të hapur dhe masiv ushtarak kundër një koalicioni të fuqishëm të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, udhëheqësit e mbetur të Iranit po dërgojnë një mesazh të qartë: Republika Islamike po përgatitet për një luftë shterimi. Të izoluar në arenën ndërkombëtare, strategjia kryesore e Teheranit mbështetet te arsenali i tij i raketave balistike, flotat e dronëve kamikazë dhe aftësia për të duruar goditjet e rënda infrastrukturore.

“Ne do të mbrohemi, pavarësisht kostos,” theksoi Ali Larijani, Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit. Sipas tij, ndryshe nga SHBA-ja që kërkon rezultate të shpejta, Irani është i përgatitur logjistikisht dhe psikologjikisht për një konflikt të gjatë.

Dinamika e ditëve të para të luftës

Ofensiva e koordinuar e SHBA-së dhe Izraelit, e nisur më 28 shkurt, është fokusuar në goditje kirurgjikale, duke pasur në shënjestër lidershipin e lartë iranian—ku kulmi ishte vrasja e Ajatollah Ali Khameneit—si dhe infrastrukturën ushtarake dhe qeveritare. Pavarësisht humbjeve të konsiderueshme në majën e hierarkisë, thelbi i regjimit teokratik dhe zinxhiri i tij komandues duket se mbeten funksionale.

Përgjigjja e Teheranit ka qenë e menjëhershme dhe e shtrirë gjeografikisht. Breshëri raketash dhe dronësh janë lëshuar jo vetëm drejt territorit izraelit, por edhe ndaj bazave ushtarake amerikane në rajon dhe vendeve fqinje të Gjirit Persik, si Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat raportojnë qindra objekte fluturuese drejt territorit të tyre.

Sipas Admiralit Brad Cooper, kreut të Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), vetëm deri të mërkurën, Irani kishte lëshuar më shumë se 500 raketa balistike dhe rreth 2,000 dronë, duke i akuzuar forcat iraniane për sulme pa dallim që rrezikojnë popullatën civile në rajon.

Arsenali i “frikshëm” por i panjohur

Shtytësi kryesor i strategjisë iraniane mbetet prodhimi asimetrik i armatimeve. Në fillim të konfliktit, inteligjenca izraelite vlerësonte se Irani zotëronte rreth 2,500 raketa balistike. Megjithatë, imazhet e fundit satelitore tregojnë një fushatë agresive ajrore për shkatërrimin e këtyre rezervave. Baza raketore dhe depo nëntokësore në Kermanshah, Karaj, Khorramabad dhe Tabriz raportohen të shembura.

Pavarësisht këtyre goditjeve, ushtria izraelite paralajmëroi më 4 mars se Teherani ruan një kapacitet të konsiderueshëm goditës. Avantazhi i vërtetë i Iranit qëndron te dronët. Sipas raporteve të inteligjencës së rrjedhur, industria ushtarake iraniane mund të prodhojë deri në 5,000 dronë (si modeli Shahed) në muaj.

Ekonomia e kësaj lufte thekson asimetrinë: ndërsa një dron iranian kushton vetëm disa mijëra dollarë për t’u prodhuar dhe mund të lëshohet nga skela të improvizuara brenda pak orësh, një raketë interceptuese amerikane Patriot, e përdorur për ta rrëzuar atë, i kushton taksapaguesve perëndimorë rreth 3 milionë dollarë.

Për më tepër, analizat nga pamjet satelitore tregojnë se Irani po përdor një strategji të mirëmenduar për të “verbuar” kundërshtarin. Gjatë fundjavës, raketat me rreze të shkurtër u përdorën specifikisht për të dëmtuar sistemet e radarëve dhe strukturat e komunikimit në të paktën shtatë baza amerikane në Lindjen e Mesme.

Fatura e përgjakshme mbi civilët

Strategjia iraniane për ta zgjatur konfliktin parashikon një faturë të rëndë për qytetarët e saj të pambrojtur. Siç thekson Fawaz Gerges, profesor në London School of Economics: “Irani do të përpiqet ta zgjasë luftën dhe po luan për kohë, qëllimi kryesor është aftësia për të këmbëngulur dhe për të përballuar goditjet.”

Goditjet, fatkeqësisht, nuk po bien vetëm mbi objektiva ushtarake. Pavarësisht pretendimeve të koalicionit SHBA-Izrael për sulme të synuara, dëmet kolaterale në qytetet e mbipopulluara iraniane po rriten me shpejtësi.

Tragjedia më e rëndë deri më tani raportohet në qytetin jugor të Minabit, pranë Gjirit të Omanit. Të martën, media shtetërore iraniane transmetoi pamje tronditëse nga funeralet masive të 168 fëmijëve dhe mësuesve të tyre, të cilët humbën jetën pas goditjes së një shkolle fillore. Ndërsa Izraeli ka mohuar kategorikisht përfshirjen në këtë sulm specifik, Kombet e Bashkuara e kanë dënuar ngjarjen si “absolutisht tronditëse”, ndërsa ushtria amerikane ka njoftuar nisjen e një hetimi të pavarur.

Ndërsa raketat vazhdojnë të ndriçojnë qiellin e Lindjes së Mesme, një gjë është e qartë: Irani ka zgjedhur rrugën e mbijetesës përmes rezistencës absolute, duke e tërhequr rajonin dhe botën në një konflikt, fundi i të cilit nuk duket askund në horizont./rtsh/