Trump premton sisteme mbrojtjeje ajrore patriot për Ukrainën nëpërmjet NATO-s, ndërsa sulmet ruse përshkallëzohen

Në një ndryshim të rëndësishëm nga qëndrimi i tij i mëparshëm, Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar se Shtetet e Bashkuara do të dërgojnë sisteme të mbrojtjes ajrore Patriot në Ukrainë përmes NATO-s.

Ky njoftim vjen ndërsa Ukraina përballet me një përshkallëzim të rëndë të sulmeve ruse me dronë dhe raketa, duke nxitur thirrje urgjente nga Kievi për aftësi më të avancuara të mbrojtjes ajrore.

Gjatë një interviste për NBC News, Presidenti Trump deklaroi: “Ne do të dërgojmë Patriot në NATO, dhe më pas NATO do t’i shpërndajë ato,” duke shtuar se NATO do të paguajë kostot e armëve. Ky shënon një ndryshim të dukshëm në qasjen e Trumpit, i cili që nga rikthimi në Shtëpinë e Bardhë në janar, kishte shtyrë për uljen e ndihmës ushtarake amerikane ndaj Ukrainës. SHBA ishte burimi më i madh i ndihmës ushtarake për Ukrainën mes fillimit të vitit 2022 dhe fundit të vitit 2024, duke siguruar rreth 69 miliardë dollarë.

Njoftimi i Trumpit pason një “dialog pozitiv” me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili kishte kërkuar specifikisht 10 sisteme Patriot për t’iu kundërvënë bombardimeve të fundit ajrore ruse. Zelensky, duke folur në Romë të enjten, konfirmoi se Gjermania ishte e gatshme të financonte dy bateri Patriot dhe Norvegjia një, me partnerë të tjerë europianë gjithashtu të përgatitur të kontribuonin.

Urgjenca mes sulmeve të pamëshirshme dhe viktimave në rritje

Urgjenca për mbrojtje ajrore të përmirësuar theksohet nga shkalla e paprecedentë e sulmeve të fundit ruse. Të martën në mbrëmje, Ukraina u godit nga një numër rekord prej 728 dronësh, me Presidentin Zelensky që paralajmëroi se Rusia synon ta rrisë këtë numër në 1,000. Qershori gjithashtu shënoi numrin më të lartë mujor të viktimave civile në Ukrainë në tre vjet, me 232 të vrarë dhe mbi 1,300 të plagosur, sipas OKB-së.

Bateritë Patriot njihen globalisht si ndër sistemet më efektive të mbrojtjes ajrore, të afta për të zbuluar dhe kapur raketat e hyrjes. Ato janë thelbësore për ruajtjen e “mbrojtjes së shtresuar” të Ukrainës, krahas sistemeve S-300 të epokës sovjetike dhe Nasams (Sistemi Kombëtar i Avancuar i Raketave Tokë-Ajër) të prodhuara nga Perëndimi. Ndërsa janë jashtëzakonisht efektive, sistemet Patriot janë gjithashtu jashtëzakonisht të shtrenjta, me një bateri të vetme, duke përfshirë raketat, që kushton rreth 1 miliard dollarë. Kjo kosto e lartë ka kontribuar në hezitimin e disa kombeve perëndimore për t’u ndarë prej tyre.

Trupat ukrainase tashmë janë trajnuar për përdorimin e Patriotëve, me dy bateritë e para të furnizuara nga Perëndimi që mbërritën në prill 2023. Numri i saktë i sistemeve aktualisht të vendosura në Ukrainë mbetet i klasifikuar, por çdo bateri shtesë zgjeron ndjeshëm ombrellën mbrojtëse mbi qytetet ukrainase, infrastrukturën kritike dhe instalimet ushtarake.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, duke folur me gazetarët të premten, zbuloi se ai i ka kërkuar aleatëve të NATO-s, përfshirë Gjermaninë dhe Spanjën, të transferojnë drejtpërdrejt disa nga bateritë e tyre ekzistuese Patriot në Ukrainë. Kjo qasje do të përshpejtonte mbërritjen e tyre, ndërsa SHBA më pas do të hynte në marrëveshje financiare për të lehtësuar blerjen e zëvendësimeve. Kjo vjen pasi Departamenti amerikan i Mbrojtjes ndërpreu përkohësisht disa dërgesa armësh kritike javën e kaluar, përfshirë raketat interceptuese Patriot, duke ngritur shqetësime në Kiev për pakësimin e furnizimeve të mbrojtjes ajrore.

Njoftimi i Presidentit Trump pason gjithashtu një bisedë telefonike të fundit me Presidentin rus Vladimir Putin, pas së cilës Trump shprehu pakënaqësi për mungesën e progresit drejt përfundimit të luftës. Ai kritikoi qëndrimin e Putinit duke e vlerësuar si të pakuptimtë. Trump më tej deklaroi se ai do të bënte një “deklaratë të madhe” në lidhje me Rusinë të hënën, megjithëse nuk dha detaje të mëtejshme.

Rubio konfirmoi një bisedë “të sinqertë” me Ministrin e Jashtëm rus Sergei Lavrov në margjinat e një takimi në Malajzi, duke pasqyruar “zhgënjimin” e Trumpit për mungesën e progresit në bisedimet e paqes dhe “zhgënjimin që nuk ka pasur më shumë fleksibilitet nga pala ruse.” Ndërsa nuk pranoi të elaboronte “idetë e reja” të diskutuara, Rubio deklaroi se do t’ia përcillte ato Presidentit Trump. /rtsh/