SHBA-Rusi marrëveshje armëpushimi për të “çimentuar” territoret e pushtuara në Ukrainë?

Uashingtoni dhe Moska synojnë të arrijnë një marrëveshje për të ndaluar luftën në Ukrainë, e cila do të bllokonte pushtimin e territorit të sekuestruar nga Rusia gjatë operacionit të saj ushtarak, sipas “Bloomberg”.

Zyrtarët amerikanë dhe rusë po punojnë drejt një marrëveshjeje mbi territoret – në një takim të planifikuar midis presidentëve Donald Trump dhe Vladimir Putin, javën e ardhshme.

SHBA-ja po punon për të marrë miratimin e Ukrainës dhe aleatëve të saj evropianë për marrëveshjen, e cila është larg të qenit e sigurt.

Putini po kërkon që Ukraina t’i lëshojë Rusisë të gjithë zonën e saj lindore të Donbasit, si dhe Krimenë, që forcat ruse i aneksuan në mënyrë të paligjshme në vitin 2014.

Kjo do të kërkonte që presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy të urdhëronte tërheqjen e trupave nga disa pjesë të rajoneve të Luhanskut dhe Donetskut që mbahen ende nga Kievi, duke i dhënë Rusisë një fitore që ushtria e saj nuk mundi ta arrinte ushtarakisht që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë në shkurt 2022.

Një rezultat i tillë do të përfaqësonte një fitore të madhe për Putinin, i cili prej kohësh ka kërkuar negociata të drejtpërdrejta me SHBA-në mbi kushtet për t’i dhënë fund luftës që ai filloi, duke lënë mënjanë Ukrainën dhe aleatët e saj evropianë.

Sipas kushteve të marrëveshjes që zyrtarët po diskutojnë, Rusia do të ndalojë ofensivën e saj në rajonet Kherson dhe Zaporizhia të Ukrainës përgjatë vijave aktuale të betejës.

Nuk është e qartë nëse Moska është e përgatitur të heqë dorë nga ndonjë territor që aktualisht po pushton, e cila përfshin centralin bërthamor të Zaporizhias, më të madhin në Evropë.

Marrëveshja synon në thelb të ngrijë luftën dhe të hapë rrugën për një armëpushim dhe bisedime teknike mbi një zgjidhje përfundimtare paqeje.

Më parë, SHBA-ja ushtroi presion ndaj Rusisë që të binte dakord fillimisht për një armëpushim pa kushte për të krijuar hapësirë për negociata dhe për t’i dhënë fund luftës që tani është në vitin e saj të katërt.

“Putini zhvilloi sot biseda telefonike me presidentin kinez, Xi Jinping dhe kryeministrin indian Narendra Modi, si dhe me udhëheqësit e Afrikës së Jugut, Uzbekistanit, Kazakistanit dhe Bjellorusisë për të ndarë detajet e takimit të tij të 6 gushtit me të dërguarin e Trump, Steve Witkoff, në Moskë”, sipas Kremlinit.

Pasi u kthye në Shtëpinë e Bardhë në janar me një premtim për të zgjidhur me shpejtësi konfliktin më të keq të Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore, Trump ka shprehur zhgënjim në rritje pas refuzimit të Putinit për të rënë dakord për një armëpushim.

Të dy udhëheqësit zhvilluan gjashtë telefonata që nga shkurti dhe Witkoff u takua me Putinin pesë herë në Rusi për të ndërmjetësuar një marrëveshje.

Krahas këtyre diskutimeve, Ukraina po kërkon garanci sigurie për të siguruar një armëpushim të qëndrueshëm – duke nxitur aleatët të mbajnë nën presion ekonominë e Rusisë përmes sanksioneve.

Trump nuk ka zbatuar asnjë masë të drejtpërdrejtë kundër Moskës deri më tani, megjithëse dyfishoi tarifat për mallrat indiane në 50% këtë javë – për shkak të blerjeve të naftës ruse, duke shkaktuar zemërim në Nju Delhi.

Ai ka kërkuar që Putini të bjerë dakord për një armëpushim deri të premten ose SHBA-ja do të vepronte duke vendosur tarifa për vendet që blejnë naftë ruse – për të rritur presionin ekonomik mbi Moskën.

Putini ka këmbëngulur vazhdimisht që qëllimet e tij të luftës të mbeten të pandryshuara. Ato përfshijnë kërkesat që Kievi të pranojë statusin neutral dhe të braktisë ambicien e tij për anëtarësim në NATO, si dhe të pranojë humbjen e Krimesë dhe katër rajoneve të tjera lindore dhe jugore të Ukrainës ndaj Rusisë.

Pjesë të Donetskut dhe Luhanskut kanë qenë nën pushtimin rus që nga viti 2014, kur Kremlini nxiti dhunë separatiste menjëherë pas operacionit për të pushtuar Krimenë.

Putini i shpalli katër rajonet ukrainase pjesë të Rusisë – pasi njoftoi se po i aneksonte ato në shtator 2022, edhe pse forcat e tij nuk i kanë kontrolluar kurrë plotësisht ato territore.

Ukraina nuk mund të heqë dorë nga territori dhe ka thënë se nuk do ta njohë pushtimin dhe aneksimin rus të tokës së saj.

Është ende e paqartë nëse Putini do të pranonte të merrte pjesë në një takim trepalësh me Trump dhe Zelensky javën e ardhshme, edhe nëse ai tashmë mund të ketë arritur një marrëveshje me presidentin e SHBA-së.

Udhëheqësi rus u tha gazetarëve të enjten se nuk e kundërshtonte takimin me Zelensky në kushtet e duhura, megjithëse tha se ato nuk ekzistonin për momentin.

“Zyrtarë të shumtë, përfshirë ata në SHBA, kanë shprehur skepticizëm në lidhje me gatishmërinë e Putinit për t’i dhënë fund luftës dhe nëse ai është vërtet i interesuar për një marrëveshje paqeje – që nuk do të përmbushte qëllimet e tij të deklaruara në Ukrainë”, sipas burimeve.

Trump tha të enjten se ishte i gatshëm të takohej me Putinin, edhe nëse udhëheqësi rus nuk do të ishte rënë dakord të ulej në një tryezë edhe me Zelensky, me sa duket duke anashkaluar sugjerimet e mëparshme për një takim trepalësh.

Ndihmësi i politikës së jashtme të Kremlinit, Yuri Ushakov, tha të enjten se zyrtarët rusë dhe amerikanë po finalizonin detajet për një takim në ditët e ardhshme dhe se kishin rënë dakord për një vend, të cilin ai nuk e përmendi. /atsh/