Bllokimi në negociatat SHBA-Iran, Uashingtoni kërkon ndihmën e Austrisë dhe Greqisë

Përballë ngërçit në negociatat me Teheranin dhe kontrollit të debatuar mbi Ngushticën e Hormuzit, administrata e Presidentit Donald Trump po zgjeron rrethin e partnerëve diplomatikë. Ndërsa ndërmjetësuesit tradicionalë rajonalë si Omani, Katari, Turqia dhe Pakistani po ecin me ritme të pabarabarta, SHBA-ja po i kthehet diplomacisë evropiane, duke përfshirë vende si Austria dhe Greqia për të ushtruar presion apo krijuar ura komunikimi me Iranin.

Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, zhvilloi takime me Ministren e Jashtme të Austrisë, Beate Meinl-Reisinger, si dhe një bisedë telefonike me homologun e tij grek, George Gerapetritis. Pothuajse menjëherë pas kontakteve me Uashingtonin, të dy diplomati evropianë zhvilluan komunikime direkte me Ministrin e Jashtëm iranian, Abbas Araghchi.

Qëllimet e reja strategjike dhe presioni ekonomik

Përplasja ushtarake e nisur në shkurt ka zhvendosur vëmendjen nga programi bërthamor i Iranit te garancitë për tregtinë ndërkombëtare. Ndërsa zgjedhjet e mesmandatit për Kongresin amerikan po afrohen, rritja e çmimeve të energjisë përbën një sfidë politike për Uashingtonin.

“Ky është qëllimi numër një: mbajeni naftën dhe gazin të lirë për amerikanët në të gjithë vendin tonë,” deklaroi Zëvendëspresidenti JD Vance gjatë një interviste për Fox News, duke përcaktuar rihapjen e korridorit detar si përparësi dytësore përveç parandalimit të armatosjes bërthamore të Teheranit.

Në anën tjetër, Irani vazhdon të kushtëzojë menaxhimin e ngushticës me ndërprerjen e asaj që e cilëson si “agresion nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli”, duke akuzuar Uashingtonin për shkelje të marrëveshjeve të përkohshme të armëpushimit të arritura në qershor.

Pse pikërisht Vjena dhe Athina?

Përfshirja e Austrisë dhe Greqisë nuk është e rastësishme. Vjena mbetet selia e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) dhe ka shërbyer historikisht si terren neutral për negociatat bërthamore.

Si një nga fuqitë kryesore detare në botë, Athina ka interesa të drejtpërdrejta në mbrojtjen e lirisë së lundrimit dhe sigurinë e anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit dhe Detin e Kuq.

“Të gjithë po i nxisin të dyja palët të ndalojnë këtë lojë të pamatur të pulave,” theksoi Ali Vaez, drejtor i projektit për Iranin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave, duke nënvizuar se mbyllja e rrugëve detare po detyron edhe vendet neutrale të ndërhyjnë.

Edhe pse analistët paralajmërojnë se këto kontakte përbëjnë më shumë përpjekje për zbutjen e krizës sesa një proces zyrtar ndërmjetësimi, lëvizjet e fundit konfirmojnë se zgjidhja e bllokimit mbetet një urgjencë me ndikim global. /rtsh/