Kush është Mojtaba Khamenei, pasardhësi i pritshëm në krye të Republikës Islamike?

Mojtaba Khamenei, djali i dytë i Ajatollah Ali Khameneit, pritet të konfirmohet zyrtarisht si Udhëheqësi i tretë Suprem në historinë e Iranit. Ky emërim shënon tranzicionin e parë me natyrë trashëgimore në majën e hierarkisë shtetërore dhe fetare iraniane, duke zëvendësuar babanë e tij të ndjerë.

I lindur në vitin 1969 në Mashhad, Mojtaba Khamenei nuk ka mbajtur asnjëherë poste publike të zgjedhura. Sipas raporteve analitike, influenca e tij politike është ndërtuar përmes rolit të tij si drejtues de facto i Zyrës së Udhëheqësit Suprem (Beit-e Rahbari), ku ka kontrolluar fluksin e informacionit dhe aksesin tek Ajatollahu.

Lidhjet me aparatin e sigurisë

Baza kryesore e pushtetit të tij vlerësohet të jetë aleanca e ngushtë me Gardën Revolucionare Islamike (Pasdaran). Lidhjet e tij me sektorin ushtarak datojnë që nga periudha 1987-1988, kur ai shërbeu në Batalionin Habib ibn Mazahir, duke krijuar kontakte me figura që sot drejtojnë kompleksin ushtarako-industrial të vendit.

Burime të inteligjencës perëndimore dhe media ndërkombëtare i atribuojnë atij një rol qendror në menaxhimin e krizave të brendshme të sigurisë. Ai dyshohet se ka koordinuar operacionet për shtypjen e protestave të Lëvizjes së Gjelbër në vitin 2009, si dhe ato të lëvizjes “Grua, Jetë, Liri” në vitin 2022. Gjithashtu, raportohet se ai ka patur ndikim të drejtpërdrejtë në rezultatet e zgjedhjeve presidenciale të viteve 2005 dhe 2009 në favor të Mahmud Ahmadinexhadit.

Sanksionet dhe jeta personale

Në vitin 2019, Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara e vendosi Mojtaba Khamenein në listën e sanksioneve. Në dokumentin zyrtar të SHBA-së, ai akuzohet për lidhje të ngushta me Forcën Quds (njësia e operacioneve jashtë vendit e Gardës Revolucionare) dhe për menaxhimin e aseteve të padeklaruara financiare, përfshirë prona në Londër dhe Dubai.

Arsimimi i tij përfshin studimet në Shkollën Alavi në Teheran dhe formimin teologjik në qytetin e shenjtë të Qomit, nën mbikëqyrjen e klerikëve konservatorë. Në vitin 2004, ai u martua me vajzën e ish-kryetarit të parlamentit iranian, Gholam-Ali Haddad-Adel.

Zgjedhja e tij e supozuar ka ngritur debate, pasi devijon nga praktika e zgjedhjes ekskluzivisht klerikale drejt një modeli që i ngjan monarkisë trashëgimore, një lëvizje që raportohet të ketë shkaktuar reagime të përziera brenda vetë klerit shiit në Qom. /rtsh/